Sokołowsko: militarna historia uzdrowiska

Pierwsza wzmianka na temat Sokołowska pojawia się w 1357r.
Prawdopodobnie wieś stanowiła zaplecze gospodarcze dla położonej w jej pobliżu warowni Radosno, o której pierwsze zapisy pochodzą z 1350 i 1355. Świadczy o tym umiejscowienie wsi: położona na północny-zachód od zamku, którego elementy obronne nastawione są na atak z południowego-wschodu – od strony Czech.
Powstanie tego obiektu łączy się z osobą polskiego księcia świdnicko-jaworskiego Bolka I, choć istnieją też niczym nie poparte przekazy, iż warownię zbudowali Czesi jako przeciwwagę dla pobliskiej polskiej warowni Rogowiec, co potwierdzać ma właśnie orientacja: Rogowiec leży na wschód Radosna. Wymysłem też jest wywodzenie początków wsi Sokołowsko od zakon benedyktynów z Broumova, po których nie zachowały się tu żadne ślady.
Wieś, jak i zamek do końca XV w. wielokrotnie przechodziła z rąk polskich do czeskich i na odwrót. Położona w trudno dostępnym rejonie na pograniczu księstwa świdnicko-jaworskiego dostawała się nawet w ręce zwykłych rabusiów, których eufemistycznie nazywa się „rycerzami rabusiami”.
O nich istnieje wzmianka z 1355 kiedy został zdobyty przez króla czeskiego Karola IV Luksemburskiego, a zapis informuje od odbiciu z rąk rozbójników. Pytanie, czy rzeczywiście byli to przestępcy, czy tak Czesi nazwali eufemistycznie drużynę świdnicko-jaworskich książąt.
W 1356 zamek – za 2300 kop praskich groszy – nabył Hersko z Rozkowicz. Przy transakcji zastrzeżono prawo pierwokupu zamku dla piastowskiego księcia Bolka II Małego. Z prawa tego w niedługim czasie książę skorzystał. W roku 1369, po jego śmierci, wdowa księżna Agnieszka oddała zamek w lenno biskupowi wrocławskiemu Przecławowi z Pogorzeli, który wspierał interesy czeskie na Śląsku. W jego posiadaniu zamek i okoliczne dobra były do roku 1376. Następnymi właścicielami zamku byli Gunzel i Nickel von Seidlitz (już zniemczony polski ród ‚Zajdlic’ lub ‚Sejdlic’), a od roku 1388 Heinrich von Rechenberg i jego czterej synowie.
Kiedy 2 II 1392 umarła księżna Agnieszka okoliczne dobra przechodzą pod panowanie czeskie i są rozprzedawane niekoniecznie śląskim rodom rycerskim.
XV wiek dla Sokołowska również nie był okresem spokoju.
W 1392 roku warownia, tak jak całe księstwo świdnicko-jaworskie, weszła w posiadanie władców czeskich. W czasie wojen husyckich zamek dwukrotnie był oblegany przez powstańców – w roku 1427 i 1434 – lecz nie wiadomo, czy był zdobyty. Zamek był opanowany przez rycerzy rabusiów, w wyniku czego w 1443 roku został zniszczony przez mieszczan wrocławskich, wspieranych przez wojsko. W 1466 roku niemieccy bracia Hans i Nikolaus von Schellendorf odbudowali zamek i sami zaczęli parać się rozbojami. W 1483 roku zamek przejęły wojska węgierskiego króla Macieja Korwina. W 1497 roku wrocławski starosta Georg von Stein z rozkazu czeskiego króla Władysława Jagiellończyka zdobył i zniszczył ostatecznie Radosno i tym samym zakończyła się rola Sokołowska jako militarnego zaplecza. Z uwagi na położenie należy założyć, iż mieszkańcy osady parali się przede wszystkim bartnictwem i leśnictwem, do których tradycji nawiązuje słynna leśniczówka, w której zatrzymał się noblista. Gerhart Hauptmann
W 1509 r. Sokołowsko wraz z pd. częścią księstwa świdnickiego został oddany lub sprzedany wraz z rozległymi majątkami w dzierżawę pochodzącej z Miśni i osiadłej od XIV w. w okolicy Jeleniej Góry rodzinie Hobergów (którzy zmienili później nazwisko na von Hochberg).